معرفی کتاب «عملکرد و رویکرد در تغییر کاربری تطبیقی بناهای تاریخی»

اختصاصی، معمارنیوز – معرفی کتاب «عملکرد و رویکرد در تغییر کاربری تطبیقی بناهای تاریخی»

مؤلفان:
دکتر احد نژادابراهیمی؛ دانشیار دانشگاه هنر اسلامی تبریز
مهندس علی اصغر شریفی سردرود؛ کارشناسی ارشد معماری داخلی

ناشر: انتشارات جهاد دانشگاهی قزوین
تاریخ انتشار: ۱۳۹۸
شمارگان: ۱۰۰۰ نسخه
تعداد صفحات: ۳۲۰
قیمت: ۴۸/۰۰۰ تومان

مقدمه:
طراحی در بناهای تاریخی از موضوعات جذابی است که در چند سال اخیر با حضور رویکردها و نیاز به تعیین کاربری های جدید و متناسب با ارزش های بناهای تاریخی، صاحب نظران و اندیشمندان زیادی را به سوی خود جلب کرده است و بر اساس اندیشه و نوع نگرش، هرکدام از این صاحب نظران برای تعیین کاربری مناسب و راهبردهای رسیدن به فضای متناسب با کاربری پیشنهادی، راهکارهایی را پیشنهاد می کنند؛ از زمان ورود به عرصه طراحی در بناهای تاریخی از حدود ۲۰ سال پیش، همواره این دغدغه و سؤال در ذهن متبادر می گردید که مناسب ترین کاربری برای بناهای تاریخی چگونه باید تعیین گردد آنچه در روش کنونی تعیین کاربری وجود دارد تعیین کاربری قبل از مطالعه ارزش ها و ظرفیت های بنای تاریخی است و رویکردهای مدیریتی، همواره بر رویه های کارشناسی ترجیح داده شده است و معمولا کارشناسان با تصمیم گیری های مدیریتی روبرو می شوند و کاربری قبل از ورود به بنا تعیین می گردد و کارشناس و طراح می بایست بنا را برای کاربری از پیش تعیین شده آماده می کردند و این موضوع موجب دوگانگی و بعضا چندگانگی بین ظرفیت و قابلیت بنا با کاربری پیشنهادی است چه بسا، در این بین بخشی از ارزش های بناهای تاریخی نادیده گرفته می شد البته نباید تلاش های طراحان و کارشناسان را در این رویه نادیده گرفت؛ در این زمینه طراحان تلاش کرده اند تا با ارائه راهکارها و ایده های جدید، بناها را با کیفیت بهتر فضایی در عالم معاصر عرضه کنند. با این حال، استفاده مجدد تطبیقی از موضوعات کاربردی جدید در زمینه بناهای تاریخی است؛ بحثی که این مورد را چالش برانگیز می کند مطالعه الگویی برای تعیین عملکرد مناسب و طراحی با استفاده از رویکرد مورد نظر برای بناهای تاریخی است. از دلایل اصلی افزایش کیفیت فضایی انتخاب کاربری متناسب با نیاز کاربر یا کارفرما با استفاده از معیارهای تأثیرگذار است. کارفرما بر اساس نیاز خود برای بهره برداری، دخل و تصرف هایی که در فضاهای داخلی به وجود می آورد، موجب مداخلات بیش از حد و در بعضی مواقع آسیب هایی برای آثار می شود؛ اما استفاده مجدد تطبیقی تلاش دارد با توانمند کردن فضاها با فناوری و نیاز روز، عملکرد جدیدی را به این بناها پیشنهاد دهد؛ یکی از روش هایی که برای اعطای کاربری مجدد استفاده می شود، استفاده از مؤلفه های تأثیرگذار در کیفیت فضاهای داخلی برای تعیین فضاهایی استاندارد و با کیفیت روز می باشد و روش مورد استفاده چالشی است که با طراحی فضاهای داخلی با استفاده از مؤلفه های تأثیرگذار، ظرفیت بنا را برای عمر بیشتر افزایش دهد. بررسی در مقیاس شهری می تواند شناخت پتانسیل نهان بنا را در طولانی مدت و به صورت گسترده برای تعیین عملکرد را افزایش دهد. شناخت عوامل تأثیرگذار و تطبیق بر اساس مؤلفه های ساختاری، شکلی و محتوی می تواند در ارتقا بهره وری تغییر کاربری مناسب باشد.

در این کتاب سعی شده است با ارائه راهکاری برای انتخاب کاربری مناسب با شرایط موجود بناهای تاریخی با استفاده از معیارهای تأثیرگذار و همچنین شناخت پتانسیل بنا رویکرد طراحی برای ارتقا کیفیت فضاها تعیین گردد. لزوم و ضرورت انتخاب کاربری مناسب برای بناهای تاریخی، حفظ هویت تاریخی فرهنگی، فراموش نشدن آداب و رسوم، جلوگیری از تخریب آثار میراثی و در نتیجه بهینه سازی و پایداری بناها و حفظ انرژی برای ساخت اولیه بنا است. یکی از اصلی ترین دلایل فرسودگی بناهای تاریخی انتخاب رویکرد مناسب است،که اگر این امر به درستی محقق نشود بنا به فرسودگی زودرس دچار می شود و این یعنی عصری جدید برای از بین رفتن هویت. نیاز نسل های آینده به سوخت های تجدید ناپذیر یکی از دلایل مهم در استفاده مجدد از مواد است. به همین علت ایجاد یک محیط سازگار با محیط با استفاده از شناخت پتانسیل بنا و معیارهایی برای پایداری محیط اعم از: اقتصادی فرهنگی سیاسی فیزیکی کاربردی عملکردی و اجتماعی می تواند میسر گردد.

تعیین عملکرد و رویکرد طراحی متناسب با ظرفیت بناهای تاریخی طبق سیاست گذاری تصویب شده می باشد. سیاست کشور در قبال حفاظت از بناهای تاریخی به منظور اهتمام ملی در شناسایی، حفاظت، پژوهش، مرمت، احیاء بهره برداری و معرفی میراث فرهنگی کشور و افزایش پایداری، افزایش سود چرخه اقتصادی و اشتغال زایی و مبادلات فرهنگی است. پایداری در حفاظت از میراث فرهنگی به تداوم سیاست گذاری، انسجام اقدامات حفاظتی – صیانتی، به کارگیری دوباره از مواد و رفع نیازهای کاربران آینده قابل تعریف و پذیرش است.

• فهرسـت مطالـب کتـاب:

گام اول؛ شناخت بناهای فرهنگی تاریخی و ارزش های وابسته
بناهای تاریخی
هویت تاریخی
بناهای میراث فرهنگی
ارزش های ماهیتی و اقتصادی
ارزش های معنوی
ارزش های تاریخی
ارزش های هنری
ارزش های ملی
ارزش های سیاسی
انواع بناهای تاریخی و میراث فرهنگی
انواع حفاظت
حفاظت ساکنان بنا
ارزش های حفاظت از بناهای تاریخی و میراثی
ارزش های حفاظت از بناهای صنعتی
ارزش های حفاظت کالبدی و معمارانه
تقاضای کاربر برای تغییر
تقاضای کاربر برای بناهای غیرمسکونی
انگیزه تخریب
مواد ساخت

گام دوم؛ کاربری مجدد تطبیقی در بناهای فرهنگی تاریخی
ظرفیت بناهای تاریخی برای تغییر
اهمیت نوسازی
انطباق و افزایش چرخه عمر
استفاده مجدد تطبیقی
تغییر کاربری به کاربری اصلی
تغییر کاربری به کاربری دیگر
معایب و مزایای استفاده مجدد
تغییر در استفاده مجدد و قوانین جدید
مناسب ترین استفاده مجدد
اصل طراحی و استفاده مجدد
اهمیت انطباق سازه ای
معیارهای استفاده مجدد تطبیقی
مقررات
عوامل محیطی
عوامل اقتصادی
عوامل اجتماعی
ایجاد فرصت های شغلی
کاهش جرم و جنایت
حس مکان

گام سوم؛ آسیب شناسی و میزان مداخله
آسیب پذیری بناهای تاریخی
آسیب پذیری ناشی از کاربری اراضی
آسیب پذیری ناشی از مساحت قطعات تفکیکی
آسیب پذیری ناشی از سطح اشغال ساختمان ها
آسیب پذیری ناشی از ارتفاع ساختمان ها
آسیب پذیری ناشی از قدمت ساختمان ها
آسیب پذیری ناشی از وضعیت شبکه ارتباطی
آسیب پذیری ناشی از وضعیت تأسیسات و تجهیزات شهری و بنایی
آسیب پذیری ناشی از مسائل اجتماعی
آسیب پذیری ناشی از مسائل اقتصادی
عوامل مخل و درمان آسیب ها
مداخله
سطوح مداخله
اقدامات مداخله ای انجام شده در ایران
محافظت و درجه مداخله
مرحله اعمال مداخله
هدف مداخله برای مواد مورداستفاده و سیستم سازه ای
شفافیت
سیستم تثبیت سازمانی
استفاده از مصالح جدید
ایمنی در مقابل آتش
عوامل فرساینده و ضروری در نوسازی بناهای تاریخی
سازگاری و ناسازگاری استفاده مجدد
استفاده مجدد، تخریب و کیفیت دوباره بنا
خطرپذیری های عمومی
آسیب های عملکردی
عوامل مؤثر در کاهش و افزایش کیفیت فضاهای داخلی
کیفیت هوای داخلی
تغییرات فیزیکی
دما
رطوبت
تهویه هوایی
منبع آلودگی
آلودگی شیمیایی
آلودگی فیزیکی
آلودگی بیولوژیکی
مؤلفه های تأثیرگذار در کاهش کیفیت فضایی بناهای تاریخی
فرسودگی فیزیکی
فرسودگی اقتصادی
فرسودگی عملکردی
فرسودگی فناورانه
فرسودگی اجتماعی
فرسودگی حقوقی
فرسودگی سیاسی

گام چهارم؛ پایداری و عملکرد
توسعه پایدار در بناهای تاریخی
سیستم های نوین جهت پایداری در بناهای تاریخی
رازهای پایداری در معماری بناهای تاریخی- فرهنگی
هویت و طبیعت
وحدت و هماهنگی
زیبایی
پایداری در استفاده مجدد
سازگاری با تغییر نیازها برای دستیابی به پایداری
افزونگی
ناهمگونی
انعطاف پذیری
محدودیت ها
طراحی
هویت شهری و حساسیت مکان در مسیر پایداری
سیاست شهری و پایداری
انتخاب مناسب ذینفعان (پیمان کاران)
مصرف انرژی
ویژگی ها و تأثیر انرژی در بناهای تاریخی
صرفه جویی در زمان و هزینه ها
هزینه های پنهان
معیارهای تأثیرگذار در پایداری بناهای فرهنگی تاریخی
معیار اقتصادی
معیار محیطی
معیار اجتماعی
معیار فناورانه
مدیریت عملکردی

گام پنجم؛ راهبردهای طراحی
طراحی
فرآیند طراحی
طراحی نوگرا
طراحی زمینه گرا
طراحی فرا نوگرا
طراحی فناورانه
طراحی فرهنگ گرا
تحلیل تطبیقی رویکردهای طراحی
تغییر
اصول و ضوابط مـدون طراحی
رهنمودهای طراحی در زمینه بناهای تاریخی
رابطه طرح معماری با بستر طرح
عملکرد
حریم گذاری آثار تاریخی
اصالت بخشی
سیاست گذاری
گونه های مختلف و متفاوت سیاست گذاری
هدف گذاری یا سیاست گذاری
تفاوت و تشابه ها مابین سیاست گذاری، برنامه ریزی و مدیریت
رابطه سیاست گذاری با فرهنگ
سیاست گذاری و ارزش
سیاست گذاری در امور میراث فرهنگی
تعیین کاربری متناسب بناهای تاریخی

گام ششم؛ بسترسازی و تعیین عملکرد مناسب
مداخله
تغییر کاربری و تناسب
جنبه های زیبایی شناختی برای تعیین کاربری مناسب
عملکرد جدید در کالبد قدیم
عملکرد سازگار و شایسته
جایگاه عملکرد در مقیاس شهری
اندازه و سطح گسترش سایت
دسترسی شهری
موقعیت شهری
مدیریت در امکانات شهری و بنایی
منطقه بندی شهری
تراکم جمعیتی
جایگاه عملکرد در مقیاس بنایی
ظرفیت های فضایی
جریان فضایی
نور و تهویه
کیفیت استاندارد
سلامت و امنیت کاربران
عایق بندی و آکوستیک
انعطاف پذیری
دوام مواد و مصالح
مداخلات ساختاری و فونداسیون
نوآوری در امکانات ساختاری
ساختار سازه ای
عوامل و ضوابط حمایتی
ارزش و قدمت
نوع مالکیت بنا (استیجاری / ملکی)
تطابقت یا عدم تطابقت با کاربری قبلی
حمایت سازمانی و قانونی
مدیریت و پشتیبانی جامعه
کلید برای تعیین کاربری مجدد
مؤلفه های تأثیرگذار برای تعیین کاربری مناسب
عوامل محیطی
عوامل اقتصادی
عوامل اجتماعی
عوامل فناورانه
تقاضای کاربر
عملکرد فضایی
عوامل سیاسی
عوامل حقوقی
مؤلفه های تأثیرگذار در تعیین کاربری بناهای تاریخ

دریافت تصویر جلد
منبع خبر: www.MemarNews.com
مطالب معمارنیوز را در کانال تلگرام معمارنیوز دنبال نمایید.
هرگونه استفاده از مطالب اختصاصی این سایت بدون کسب اجازه کتبی پیگرد قانونی دارد.

share Memarnews content
Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailFacebooktwittergoogle_pluslinkedinmail

Follow Memarnews
Facebooktwittergoogle_pluslinkedinyoutubevimeoinstagramflickrfoursquareFacebooktwittergoogle_pluslinkedinyoutubevimeoinstagramflickrfoursquare


مطالب پیشنهادی :



نظر دهید

لطفا پاسخ صحیح را در کادر وارد نمایید. *

تمام حقوق این سایت برای © 2020 معمار نیوز محفوظ است.هرگونه استفاده از مطالب این سایت بدون کسب اجازه کتبی پیگرد قانونی دارد.
flickrtumblrtwittergoogle_pluslinkedininstagramfacebook