معماران سينما

روزنامه ايران – شماره 5657 – 93/3/8 – صفحه 8 (فرهنگ و هنر)
نويسنده: حسين فروغي*
هنر هفتم (سينما) هماره قرابت آشکاري با هنر معماری که آميخته اي از ايده، طرح، خلاقيت و… است، دارد؛ هنري کاملاً مهندسي و تعريف شده با تاثير پذيري از ذوق بهينه که شالوده کارکرد صحيح است. در واقع معماری ساختن بنا همراه با دانش هنر و طراحي و برآورنده يا در برگيرنده پيش نيازها و نيازهاي اکثر هنرهاي زيبا به شمار مي آيد.
مي توان در يک دياگرام فضاي معماری تمام هنرها را تجسم کرد. همان گونه که در فضاي معماری بايد چيدمان هشيارانه، محتاطانه و گاهي جسورانه انجام شود «سينما» هفتمين هنر را نيز اين گونه شامل مي شود.
هنر ذاتي، هنر اکتسابي و هنر مشقي همراه با آموزش و راهنمايي هاي تخصصي در تمامي حوزه هاي هنري حرف اول را خواهد زد. تمامي هنرها در يک قالب و فضاي تعريف شده و با هماهنگي فريم فريم نکاتي است که در جاي جاي اثر خودنمايي مي کند. معماران سينما همان بنا کننده «سازه اي» هستند که فيلم يا سينما نام دارد.
هنر معماری در بافت تعريف شده خود پاسخگوي هنر و طراحي و ساخت سازه ها با توجه به نيازهاي دربرگيرنده و زيباشناسانه است. به تعبيري اين بدان معناست که معماری سينما دست پرورده مادر خود همان هنرهاي زيبا، شناسانده مي شوند.
پيوند ناگسستني سينما و معماری تاثير بسيار و متقابلي در اين دو هنر بر جاي گذاشته و به نوعي متمم و مکمل يکديگر شده اند. سينما و معماری دانسته ها و خواسته هاي مشترک بسياري دارند، درعين حال هر دو هنر نياز به همکاري و تلاش گروهي براي پيشبرد اهداف و پروژه خود دارند. هر دو هنر نياز به طراحي، متخصص، تکنسين و… دارند همان گونه که يک مهندس معمار تمام ايده ها و خلاقيتش قبل از اجرا در خيال خود پرورش مي دهد، سينماگر هم قبل از اجرا تمام خواسته ها و ايده هايش را در مخيله اش مرور مي کند.
يک مهندس معمار بايد اشراف کامل به تخصص هايي که براي برآوردن پروژه سازه اش نياز دارد داشته باشد، در سينما نيز فيلمساز، صاحب امضا و خالق اثر «فيلم» تمام مسئوليت هاي اجرا را عهده دار شده و بايد با آگاهي و اشراف کامل بر دانسته هايش هدايت گروه کثيري از عوامل اجرايي را به عهده گيرد. به گونه اي ديگر اگر يک مدرس، آموزش و توانايي ها و دانسته ها و مديريتش در حدي نباشد که بتواند توانايي آموزش و هدايت دانشجويان و هنرجويانش را عهده دار شود در کار خود ناموفق خواهد بود فيلمسازان نيز با چنين وضعي روبه رو هستند.
سينما هنري است که در آن يک قصه در قالب تصاوير پي در پي و به هم چسبيده به نام «فيلم» به تصوير کشيده شده و همواره با موسيقي، ديالوگ ها و افکت هاي مورد نياز و… توسط عواملي همچون بازيگران، فيلمبرداران، تدوين گران و… ساخته مي شود، اين هنر جزو پرهزينه ترين و پرطرفدارترين هنرها محسوب مي شود.
در معماری، يک معمار بايد پيوند و ارتباط و تقسيم فضاها را با يکديگر بشناسد. نقش نور، نورگيري و نورپردازي را بداند و فضاهاي مورد استفاده با مسيرهاي حرکتي را با دقت بررسي کند. او بايد برش را رعايت کند. نقاط ورودي براي ايجاد مفهوم حرکت و ارتباط را بداند. معمار از نقطه شروع مي کند. نقطه، خط، سطح، حجم، فضاهاي باز و بسته، پر و خالي و بازشوها را محاسبه مي کند. راه و راهرو، پيوند فضاها در معماری است و براي ورود از فضايي به فضاي ديگر نياز به بازشوها لازمه کار است. فيلمساز خلاق و کارآمد تمام اينها را مي داند، او خط به خط داستانش را دنبال مي کند. روايت خطي شايد از اينجا نشات گرفته باشد. فيلمساز نقطه را هم مي شناسد نقطه براي او ارزش خاصي دارد. از بازيگرش در روي نقطه بازي مي گيرد، مسيرهاي حرکتي را رعايت مي کند، استفاده از نور برايش اهميت دارد. جابه جايي از فضايي به فضاي ديگر را دانسته عمل مي کند. سطح و حجم برايش مهم است. صحنه به صحنه، همان فضا به فضايي ديگر است از فضاي پر به خالي (داخلي- خارجي) وبالعکس بازيگرش را هدايت مي کند. برش هاي مناسب لازمه کار او است. بر ستون هاي فيلمش تکيه دارد شروع فيلم و پايان کار مناسب فيلم از دغدغه هاي اصلي اوست و در پايان معمار و فيلمساز هر دو مي خواهند ساخته و پرداخته آني نخستين و آخرين کار آن ها نباشد.
پس اگر معمار، ساختمان موردنظرش را در بستر مناسبي نسازد و دقت کافي در ساخت نداشته باشد، با بنايي ضعيف و سست مواجه خواهد شد که نه تاب ايستادن در مقابل حوادث را دارد و نه آنقدر زيبا و مستحکم است که کسي در آن بيتوته کند. پس با اين حساب يک کارگردان يا فيلمساز همچون معمار بايد فيلم خود را در بستر مناسب توليد کند و در عين حال که به زيبايي شناسي اثرش مي کند، نسبت به تقويت اجزاي آن هم دقت کافي به خرج دهد. اين رويکرد سال هاست در ميان بسياري از کارگردانان ما فراموش شده و بهتر است مورد بازنگري قرار گيرد.
*نويسنده و منتقد سينما

share Memarnews content
Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailFacebooktwittergoogle_pluslinkedinmail

Follow Memarnews
Facebooktwittergoogle_pluslinkedinyoutubevimeoinstagramflickrfoursquareFacebooktwittergoogle_pluslinkedinyoutubevimeoinstagramflickrfoursquare


برچسب :

مطالب پیشنهادی :



نظر دهید

لطفا پاسخ صحیح را در کادر وارد نمایید. *

تمام حقوق این سایت برای © 2018 معمار نیوز محفوظ است.هرگونه استفاده از مطالب این سایت بدون کسب اجازه کتبی پیگرد قانونی دارد.
flickrtumblrtwittergoogle_pluslinkedininstagramfacebook