دفاعیه دکتری با عنوان ” ارتقاء اصول طراحی مرکز محله مشارکت محور با رويکرد ادراکی”

دفاعیه دکتری با عنوان

خانم نداسادات صحراگرد منفرد از پایان نامه خود تحت عنوان ” ارتقاء اصول طراحی مرکز محله مشارکت محور با رويکرد ادراکی (نمونه موردی :چيذر) ” در دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران دفاع خواهند نمود.

چکيده ای از پایان نامه:
فضاهای شهری بستر مناسب برای گرد هم آمدن مردم با تمامی اختلافات ايشان را فراهم می‌کنند. ولی متاسفانه در سير تطور فضاهای شهری، به دليل کاهش حس جامعه محلی و تنزل کيفيت طراحی آن، به تدريج تعاملات اجتماعی کمرنگ شده و مشارکت در عرصه محلی و شهری از زندگی مردم رخت بربست. رويکرد پايداری و زير مجموعه آن برنامه‌ريزی محله-مبنا مباحث محلی و مشارکتی را توأمان برای حل اين معضل مورد تاکيد قرار داده اند. ادبيات موضوع بر مبنای اين شالوده نظری انجام شد. بر اساس مشکل مد نظر رساله که کاهش مشارکت محلی بوده، هدف يافتن مدل اصول طراحی موثر در افزايش مشارکت در مرکزمحله تعيين گرديد. آنچه که به‌نظر می‌رسد خلا ادبيات موضوع بوده و نوآوری پژوهش بر اساس آن است، توجه به مفاهيم ادراکی برای يافتن اين اصول طراحی بوده است. توجه به فرآيند ادراک نشان داد که رفتار مردم که مشارکت نيز در بالاترين سطح آن است نه صرفا بر اساس ويژگی کالبدی محيط، بلکه بر اساس ادراکات آنهاست. لذا در ادبيات موضوع، مدل پيشنهادی مرکزمحله مشارکت‌محور که بر مبنای مفاهيم ادراکی و اصول کالبدی است، ارائه ‌گرديد و سه عامل که عبارتند از مشارکت مردمی، اصول طراحی و مفاهيم ادراکی، به عنوان سه‌گانه تحقيق معرفی ‌شد.

روند اين رساله در شش گام تدوين شد. گام اول تحقيق، ادبيات موضوع بوده که نتيجه‌ آن استحصال فهرست مفاهيم ادراکی موثر بر ارتقای مشارکت و اصول کالبدی متناظر با آنها بود. در گام دوم تحقيق، مفاهيم ادراکی متناسب با بستر تحقيق که محله چيذر انتخاب شده است، از طريق تکنيک دلفی و روش پژوهش پيمايشی تدقيق گرديده و امنيت و اجتماع‌پذيری از بين فهرست منتج از ادبيات موضوع گزينش شدند. در گام سوم، اصول طراحی متناظر اين دو مفهوم در مرکزمحله چيذر ارزيابی و رتبه‌بندی شدند. ابزار اين گام، پرسشنامه محقق ساخت بوده که پايايی و روايی آن به تاييد رسيد. روش نمونه‌گيری خوشه‌ای تصادفی و حجم نمونه 171 نفر تعيين شد. در گام چهارم، داده‌های حاصل از پرسشنامه اهالی چيذر تحليل عاملی شد و شش عامل طراحی معنی‌دار برای افزايش مشارکت در مرکزمحله چيذر به دست آمد. در گام پنجم، داده‌های پرسشنامه متخصصين دلفی تحليل عاملی شد و دو طبقه فکری سازمان‌يافته در بين متخصصين در ارتباط با اين موضوع يافته شد. در گام آخر نيز شش عامل طراحی شناسايی شده، تحليل مسير شدند و مدل اصول طراحی موثر در افزايش مشارکت در مرکزمحله چيذر، نوع روابط بين آنان و ميزان تاثير هرکدام تعيين شد.

نتايج رساله نشان داد که شش عامل مستخرج از تحليل عاملی که هرکدام اصول طراحی مختلفی را دربرمی‌گيرند، می‌توانند بر افزايش مشارکت به واسطه افزايش مفاهيم ادراکی (امنيت و اجتماع‌پذيری) در مرکزمحله چيذر تاثيرگذار باشند. اين عوامل بدين قرارند: عامل “ادغام کاربری با تاکيد بر تجاری” شامل فعاليت شامگاهی، ادغام کاربری، پيوستگی عرصه‌ها، محل ملاقات و نمايشگاه، تنوع دسترسی و عملکرد و انطباق دسترسی و عملکرد؛ عامل “رويت‌پذيری” دربرگيرنده اصول روشنايی، اشراف، نفوذپذيری بصری و رويدادپذيري؛ عامل “خوانايی” شامل مقياس، نشانه، جهت‌يابی، آستانه و فرم؛ عامل “کانون تجمع” شامل مبلمان متنوع و مطبوع، لبه جذاب خيابانی، تنوع فضايي؛ عامل “فضای شناخت ناپذير” شامل تعريف قلمرو و اشراف؛ عامل “تسهيلات پياده” شامل رغبت به عبور پياده و انطباق دسترسی و عملکرد. سه عامل “خوانايی”، کاهش فضای “شناخت ناپذير” و “تسهيلات پياده” به عنوان سه عامل بسيار موثر شناخته شده و لذا با نام چرخه مشارکت تبيين شدند، به نحوی که اين سه عامل در يک زنجيره اثر فزاينده بر يکديگر دارند و بستر مشارکت را فراهم می‌آورند. عامل زمان نيز آنها را تشديد می‌کند.  نتيجه شايان ذکر ديگر آن است که تسهيلات پياده نه تنها جنس کالبدی داشته بلکه جنس معنايی نيز در خود در بر می‌گيرد.

اســتاد راهــــنما:
دکتر هاشم هاشم نژاد
دکتر عباس يزدانفر

زمان: یکشنبه 5 مهرماه 1394، ساعت 17
مکان: دانشگاه علم و صنعت ایران، آمفی تئاتر شهید مداح دانشکده معماری و شهرسازی

سایت مرتبط: www.iust.ac.ir
منبع خبر: www.MemarNews.com

 

share Memarnews content
Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailFacebooktwittergoogle_pluslinkedinmail

Follow Memarnews
Facebooktwittergoogle_pluslinkedinyoutubevimeoinstagramflickrfoursquareFacebooktwittergoogle_pluslinkedinyoutubevimeoinstagramflickrfoursquare


مطالب پیشنهادی :



نظر دهید

لطفا پاسخ صحیح را در کادر وارد نمایید. *

تمام حقوق این سایت برای © 2017 معمار نیوز محفوظ است.هرگونه استفاده از مطالب این سایت بدون کسب اجازه کتبی پیگرد قانونی دارد.
flickrtumblrtwittergoogle_pluslinkedininstagramfacebook