دفاعیه دکتری؛ “نگرشِ گسست به جای نگرشِ استمرار در معماری؛ تغییرات شش دهۀ اخیر بافت تاریخی شهرهای کوچک ایران (بُشرویه، نراق و نایین)”

دانشجو غلامرضا جاپلقی؛ از پایان نامه خود تحت عنوان «نگرشِ گسست به جای نگرشِ استمرار در معماری؛ تغییرات شش دهۀ اخیر بافت تاریخی شهرهای کوچک ایران (بُشرویه، نراق و نایین)» مورخ ۱۱ اسفند ماه ۹۷ در آمفی تئاتر دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران دفاع خواهد نمود.

چکیده ای از پایان نامه:
با سِیری در سابقۀ تاریخی ایران به بازه ­هایی از زمان بر می­ خوریم که نوع نگاه به دوره­ های ماسبق را تحت ­الشعاع قرار داده و بر دوره­ های بعدی تأثیر شگرفی برجای گذاشته ­اند. جامعۀ ایرانی با تکیه بر داشته­ های خود، با تعامل، اثربخشی و اثرپذیری در گذر زمان، بدون غفلت از گذشته، این مقاطع زمانی را سپری و پیوستگی تاریخی را حفظ کرده است؛ امّا نوع نگرش در سدۀ اخیر نسبت به دوره­ های ماسبق متفاوت است. در این سده نشانه ­هایی از انقطاع، گرایش به فرهنگ بیگانه و توجه صِرف به توسعۀ کمّی، تأتیراتی بر جامعۀ ایران داشته که سِیر مستمر در تاریخ ایران را با چالش­ هایی مواجه کرده است.

تاریخ­ نگاران و نظریه ­پردازانِ اجتماعی دربارۀ سِیر تاریخی این مقولات در ایران، دیدگاه­ های متفاوتی دارند که برایند آن­ها در سه نگرش دسته ­بندی شده است. بر این مبنا و با علم به اینکه ابعاد تاریخی- اجتماعی، تأثیر و نمود دقیق و معیّنی در معماری ایران داشته ­اند لذا تأثیر دیدگاه ­های مختلف به تاریخ را می­توان در معماری نیز پی­گردی کرد، با این تفاوت که بازتاب تغییر و تحولات اجتماعی در معماری، با اندکی تأخیر به وقوع پیوسته که حدود شش دهۀ اخیر را شامل می­شود.

شاهد زندۀ این تحولات، بافت­ های تاریخی می ­باشند که در هر دو بازۀ زمانی از گذشته تا حال، ظرف زندگی ایرانیان بوده ­اند. از ویژگی­ های بارز بافت­ های تاریخی، حفظ کارکرد خود در دوره­ ها­ی مختلف به مدد پشتوانۀ تاریخی، اجتماعی، طبیعی و اعتقادی بوده است. این پژوهش به بررسی دو نگرش گسست و استمرار در بستر بافت­ های تاریخی می ­پردازد و تأثیر آن در معماری این بافت­ ها را با سه پرسش اساسی، مطرح می­کند:
۱. زمینه­ های گسست در بافت ­های تاریخی به ­عنوان نمونه ­ای شاخص از مسئلۀ گسست تاریخی چیست و کدام عامل نقش اصلی را ایفا می­کند؟
۲. جهت­ گیری طرح­ های فرادست، تفکر اهالی و مسئولانِ بافت­ های تاریخی نسبت به مسئلۀ گسست و استمرار چیست؟
۳. روابط اجتماعی حاکم بر شکل­ گیری معماری در بافت­ های تاریخی چه ارتباطی با مسئلۀ گسست و استمرار دارد؟

پس از استخراج مؤلفه­ های مربوط به دو نگرشِ مذبور، حاصل از پیشینه و مصاحبه­ های اکتشافی، به بسط و دقیق ­سازی آن­ها با استفاده از روش دلفی پرداخته است و محصول آن­را مبنای تحلیل محتوای طرح­ های فرادست (به عنوان ملاک عمل در بافت­ های تاریخی) و همچنین نگرش اهالی و مسئولان این بافت­ ها قرار داده است. به همین منظور و با پیش­فرضِ مستند به قرائن، سه نمونه مربوط به شهرهای کوچک مقیاس شامل بافت تاریخی بُشرویه (حفظ سِیر مستمر تاریخی)، نراق (وقوع گسست اما در حال درمان) و نایین (وقوع گسست و بدون اراده­ای برای درمان) انتخاب شده ­اند. با تحلیل منابع و انجام ۴۱ مصاحبه در نمونه­ های مورد مطالعه، نتایج مورد نظر حاصل گردیده است. بررسی ­ها نشان می­ دهد شاخصۀ اصلی وقوع گسست، طولانی شدن زمان غفلت و بی ­اهمیت پنداشتن دارایی­ های تاریخی است و اعلام می­ دارد وقوع گسست یا انحراف از سیر تاریخی در معماری یک محله یا شهر بیش از عوامل کالبدی، اقتصادی، طبیعی و … بر مبنای واقعیات فردی و اجتماعی (شناخت انسان از خود، گذشته و پیرامونش، سبک زندگی، نوع روابط بین اهالی، الگوی مدیریتی و …) استوار است. پرداختن به کیفیت رفتارهای فردی و جمعی از هستۀ کوچک خانواده تا مقیاس یک شهر و کنترل رفتارهای فردی و اجتماعی، بستر استمرار یا گسست در معماری را بنا می­ نهد.

استادان راهنما:
دکتر اصغر محمدمرادی
دکتر غلامحسین معماریان

استادان هیئت داوران:
دکتر سیدعباس یزدانفر
دکتر محسن فیضی
دکتر حمید ندیمی
دکتر علی عمرانی پور

* حضور برای عموم آزاد و رایگان می باشد.

زمان: شنبه ۱۱ اسفند ماه ۹۷، ساعت ۱۱:۳۰
مکان: دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران، سالن شهید مداح
منبع: دانشگاه علم و صنعت ایران

دریافت پوستر
منبع خبر: www.MemarNews.com

مطالب معمارنیوز را در کانال تلگرام معمارنیوز دنبال نمایید.

 

share Memarnews content
Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailFacebooktwittergoogle_pluslinkedinmail

Follow Memarnews
Facebooktwittergoogle_pluslinkedinyoutubevimeoinstagramflickrfoursquareFacebooktwittergoogle_pluslinkedinyoutubevimeoinstagramflickrfoursquare


مطالب پیشنهادی :



نظر دهید

لطفا پاسخ صحیح را در کادر وارد نمایید. *

تمام حقوق این سایت برای © 2019 معمار نیوز محفوظ است.هرگونه استفاده از مطالب این سایت بدون کسب اجازه کتبی پیگرد قانونی دارد.
flickrtumblrtwittergoogle_pluslinkedininstagramfacebook