انتشار کتاب «سنت و مدرنیسم در معماریِ کشورهای اسلامی»

اختصاصی، معمارنیوز- انتشار کتاب «سنت و مدرنیسم در معماریِ کشورهای اسلامی: کُنش، میانِ پایاگراییِ سنت و پویانگریِ مدرنیسم»

راهنمایی و ویراستار علمی: دکتر حسین سلطان زاده؛ دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی

نویسندگان: حسیـن سلطان زاده
پریا پورمحـمّدی- مسعود حاجی شفیعها- شاهین خلیلیان- مهـرنـوش ذوقی توتکابنی- شاهیـن زوورزی- آناهیتا ظریف پـور- سمیرا فداکاری- حورا فرود- حجّت قیاسوند- ابوالفضـل کربلایی حسینی غیاثونـد- مــهدخت کیائـی- زهرا محمـّدی- حنانه ملک محمّدی بیدهندی- لیلابیگم هاشمیان- فاطمه هدایتی- گلزار یونسی؛ (پژوهشگران دوره ی دکتری معماری، در دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین)
ناشر: دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین
تاریخ انتشار: ۱۳۹۶
تیراژ: ۲۰۰۰ نسخه
قیمت: ۲۰/۰۰۰ تومان

پیشگفتار کتاب:
سنت، مجموعه ای از دستاوردهای فرهنگی است که به سبب تأثیر عوامل بسیار متعدد محیطی، مادی، تاریخی شکل می گرفته و بازتاب آن را می توان در بسیاری از آثار تمدنی یک جامعه نیز مشاهده کرد. سنت های معماری را نیز می توان به همین ترتیب مجموعه ای از دستاوردهای فرهنگی و مادی دانست که در وجوه و ابعاد گوناگون فضاهای معماری و شهری در یک جامعه بازتاب می یافته است.

به طور معمول موضوع سنت کمابیش در دوره معاصر از زمان شکل گیری انقلاب صنعتی و دوران مدرنیسم با مفهوم ویژه ای مطرح شد، زیرا انقلاب صنعتی و فرهنگ و فلسفه مدرن از یک سو با بسیاری از مظاهر و نشانه های تاریخی مربوط به گذشته مخالفت می ورزید و از سوی دیگر کاربرد مصالح و روش های جدید ساختمانی به طور معمول موجب کنار نهاده شدن بسیاری از جنبه های شکلی و کارکردی فضاهای معماری سنتی شد.
افزون بر این، تکنولوژی های جدید موجب شدند که شیوه ی زندگی و الگوهای رفتاری مربوط به آن به تدریج دگرگون شود و حاصل آن در روی فضاهای معماری بازتاب یابد، فرایندی که هم چنان ادامه دارد، این پدیده به همراه تحولات مربوط به رسانه های عمومی و ابزارهای ارتباطی و به ویژه تحولات جمعیتی ناشی از گسترش بهداشت عمومی و افزایش طول عمر انسان و شکل گیری شهرهای میلیونی و همه دگرگونی های ناشی از این پدیده ها به صورت اساسی ساختارهای فضاهای معماری و شهری را دگرگون کردند و در بعضی از زمینه ها نوعی تفاوت اساسی یا تضاد بین الگوهای کهن و سنتی پدیدار شد.

به عنوان مثال می توان به نقش توسعه ی جمعیتی شهرها و استفاده از اتومبیل که به گران شدن قیمت زمین و نظم هندسی شکل آن منجر شد، اشاره کرد که از اوایل قرن معاصر در ایران روی داد. در این فرایند قطعه زمین های شهری بیشتر به شکل مستطیل تبدیل شد که ضلع کوچکتر آن در کنار خیابان قرار گرفت، حیاط مرکزی در الگوی سنتی به حیاط میانی تبدیل شد و فضاهای ساخته شده در دو طرف مستطیل قرار داده شدند.
در بسیاری از این گونه خانه ها در ابتدا هنوز مطبخ در زیر زمین قرار داشت و از هیزم برای سوخت استفاده می شد، اما بهره برداری تدریجی از بخاری های خوراک پزی که نفتی بودند و چند دهه بعد کاربرد وسایل گازسوز سبب شد مطبخ که جایی دودآلود و کثیف بود، به جایی تمیز و پاک تبدیل شود و سایر وسایل و تکنولوژی های مربوط به آن موجب شد که از یک فضای بسته به فضایی باز در خانه های آپارتمانی و حتی در بسیاری از خانه های ویلایی تبدیل شود. این تحولات که کمابیش در بسیاری از جنبه های فضاهای معماری و شهری صورت گرفت به شکل همزمان، هم به ظاهر داوطلبانه و هم الزامی صورت گرفت. برای نمونه می توان به همین آشپزخانه اوپن یا باز اشاره کرد که در آپارتمان های کوچک به فضایی گریزناپذیر تبدیل شدند و به دلباز و بزرگ تر به نظر رسیدن فضای خانه و تسهیل برخی روابط فضایی کمک کرد و در ازای آن موجب دگرگونی در برخی الگوهای رفتاری و فکری مربوط به سکونت در خانه شد که در مواردی ناخوشایند تلقی می شوند.

بنابراین دگرگونی های تمدنی و فرهنگی به تغییرات کارکردی و کالبدی فضاهای معماری منجر می شوند که برخی از آن ها ممکن است با الگوها و ارزش های فرهنگی یک جامعه ناسازگار باشند، مانند موضوع محرمیت و خلوت که در شهرهای جدید در ایران و بسیاری از سرزمین های دیگر به ویژه شهرهای واقع در کشورهای اسلامی، در بیشتر موارد چگونگی سکونت را به صورتی نامناسب مورد تأثیر قرار داده است.

چالش و تعامل میان سنت و تجدد (مدرنیسم، پسا مدرنیسم و سایر جریان های فلسفی و اجتماعی) را شاید پدیده ای گریزناپذیر دانست؛ این پدیده برای کشورهای غربی که از یک سو بیش از دو قرن است که با این پدیده مواجه هستند و از سوی دیگر در بسیاری از زمینه ها، زیر ساخت های فرهنگی و تمدنی برخی از تحولات را کمابیش بهتر از سایر سرزمین ها دارند، غالباً کمتر دچار چالش های بزرگ می شوند، اما سرزمین-هایی که زیرساخت ها و تجربیات کافی را فراهم نکرده اند، شرایط پیچیده تری خواهند داشت، بنابراین بررسی چگونگی کنش بین معماری سنتی یا بومی و معماری وارداتی یا متجددانه می تواند گامی کوچک در بررسی راه کارهای سودمند برای تعامل مناسب بین سنت و مدرنیسم در معماری می تواند دانسته شود.

متن های این کتاب حاصل بخشی از تمرین هایی است که پژوهشگران دوره ی دکتری معماری، در دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین در درس سنت و مدرنیسم در معماری زیر نظر اینجانب انجام داده اند، که ساماندهی و تنظیم آن ها توسط سرکار خانم دکتر مهدخت کیائی صورت گرفته است.
حسین سلطان زاده
تابستان ۱۳۹۶

 

• فهرستِ مقالات کتاب:
– هویت در معماری| حسین سلطان زاده
– معماری نیجریه؛ روندِ توسعه، از سنت به پست مدرنیسم (با تأکید بر َاشکالِ مسکنِ سنتی، در نیجریه)| پریا پورمحمّدی
– سیر تکاملی در شهر و معماری گرجستان| مسعود حاجی شفیعها
– کشورِ ازبکستان، از سنت تا پست مدرنیسم| شاهین خلیلیان
– کاوشی در معماریِ مراکش، از سنت تا مدرنیسم| مهرنوش ذوقی-توتکابنی
– بررسی تقابل سنت و مدرنیته در معماری کشور قطر| شاهین زوورزی
– مروری بر شکل گیریِ جنبشِ مدرن و کنش های آن با سنت، در معماریِ اندونزی| آناهیتا ظریف
– معماریِ کشور تونس: میانِ سنت و مدرنیسم (تحلیلِ چگونگیِ نفوذِ مدرنیسم به معماری کشور تونس به همراه برنامه ها و مداخلاتِ بازسازی)| سمیرا فداکاری
– سیرِ تحوّل در عربستان، گذر از سنت تا مدرنیسم| حورا فرود
– تقابل و تعاملِ سنت و مدرنیسم، در معماریِ معاصرِ پاکستان (در جستجوی هویتِ معماریِ مستقلِ منطقه ای)| حجّت قیاسوند
– تقابلِ سنت و مدرنیته در معماریِ معاصرِ مالزی| ابوالفضل کربلایی حسینی غیاثوند
– شهر سنتیِ قَصبَه، در مواجهه با مدرنیسم: تنش یا سازش؟ (به همراه بازخوانیِ سیاست هایِ مدرنیسمِ مسکن، در الجزایر)| مهدخت کیائی
– از سنت تا مدرنیسم در معماریِ لبنان| زهرا محمّدی
– ترکمنستان، از سنت تا مدرنیسم| حنانه ملک محمّدی بیدهندی
– رویکردی به مقوله ی سنت و مدرنیسم در معماریِ اماراتِ متحده ی-عربی| لیلابیگم هاشمیان
– مالدیو، رویکردی زیست_ منطقه گرایانه به معماریِ مدرن| فاطمه هدایتی
– نگاهی به جایگاهِ سنت و مدرنیسم، در آثارِ راسم بدران، معمارِ معاصرِ عرب| گلزار یونسی

دریافت تصویر روی جلد
منبع خبر: www.MemarNews.com

مطالب معمارنیوز را در کانال تلگرام معمارنیوز دنبال نمایید.

هرگونه استفاده از مطالب اختصاصی این سایت بدون کسب اجازه کتبی پیگرد قانونی دارد.

 

share Memarnews content
Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailFacebooktwittergoogle_pluslinkedinmail

Follow Memarnews
Facebooktwittergoogle_pluslinkedinyoutubevimeoinstagramflickrfoursquareFacebooktwittergoogle_pluslinkedinyoutubevimeoinstagramflickrfoursquare


مطالب پیشنهادی :



نظر دهید

لطفا پاسخ صحیح را در کادر وارد نمایید. *

تمام حقوق این سایت برای © 2018 معمار نیوز محفوظ است.هرگونه استفاده از مطالب این سایت بدون کسب اجازه کتبی پیگرد قانونی دارد.
flickrtumblrtwittergoogle_pluslinkedininstagramfacebook