انتشار کتاب ” «خانه» در فرهنگ ایرانی؛ مفاهیم و بعضی از کاربردها”

انتشار کتاب

اختصاصی، معمارنیوز- انتشار کتاب ” «خانه» در فرهنگ ایرانی؛ مفاهیم و بعضی از کاربردها”
نویسنده: دکتر حسین سلطان زاده؛ دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
ناشر: دفتر پژوهشهای فرهنگی
تاریخ چاپ: ۱۳۹۵
تیراژ: ۱۰۰۰ نسخه
تعداد صفحه: ۱۴۴ صفحه
قیمت: ۱۱/۰۰۰ تومان

 مقدمه کتاب به قلم حسین سلطان زاده:
با توجه به اینکه زبان یکی از مهمترین و بی همتاترین رسانه ها در توسعه و انتقال مفاهیم به شمار میآید و مفاهیم و پدیده ها می توانند از طریق زبان تبادل شوند، اهمیت نقش زبان در فرایند آموزش معماری و از سوی دیگر در روند ارتباط بین معماران و مردم و همچنین معماران با معماران و مردم با مردم آشکار میشود و چگونه میتوان انتظار داشت معماری یک جامعه با فرهنگ آن جامعه به صورتی همه جانبه پیوند داشته باشد، درحالیکه بعضی از مفاهیم آن هنر در قالب و پیکره همان زبان تجلی نیابند.

به نظر میرسد از آغاز دوره آموزش دانشگاهی معماری در ایران، به تدریج از یکسو بعضی از واژه ها و اصطلاحات معماری ایرانی امکان کاربرد و تداوم را نیافتند و از سوی دیگر بعضی از واژه ها و اصطلاحات معماری غیرایرانی وارد نظام زبان معماری ایرانی شد. این پدیده به سبب نبود نهادهای فرهنگی و علمی مناسب و سستی پدید آمده در بعضی پایه های علمی و فرهنگی کشور به ویژه در دوره قاجار موجب شد که معماری ایرانی بالندگی و پویایی کافی را در برابر نیازها و خواسته های جهان معاصر نداشته باشد، تا جایی که برخی از واژه های غربی مانند آپارتمان، بلوک، لابی، گالری، پاسیو، سالن و پنتهاوس به زبان عمومی نیز راه پیدا کرده است و این در حالی صورت میگیرد که برخی شواهد حاکی از آن است که بعضی از واژه های معماری ایرانی مانند «خانه» پیشینه ای تقریباً دو هزار ساله یا بیشتر، آن هم در سرزمینی با ده ها هجوم عظیم تاریخی اقوام دیگر به آن و استقرار گروه هایی از آنان در این بوم، دارد و هنوز نیز بسیاری از گروه های مردم آن را به کار می برند و در دوره معاصر نیز ترکیب هایی بدیع و جدید از آن پدیده آمده است و این پدیده به صورت فرایندی اجتماعی ـ زبانی و بدون مشارکت آگاهانه و برنامه ریزی شده جامعه معماری در حال شدن است و آن را میتوان نشانه ای از حیات زبان فارسی و بخشی از فرهنگ معماری ایرانی، هرچند به شکلی محدود، دانست.

معماری به عنوان هنر و حرفه ای بین رشته ای همواره با برخی از رشته ها، حرفه ها و هنرهای دیگر مرتبط بوده و است، به همین سبب در مواردی برای شناخت بهتر معماری، به ویژه آثار معماری در گذشته که بسیاری از اسناد و به خصوص حیات اجتماعی جاری در فضاها از میان رفته است، لازم است به اسناد موجود در حوزه ها و رشته های دیگر نیز توجه کرد، زیرا داده های مربوط به هریک از آنها میتواند آگاهی های موجود در زمینه معماری را توسعه دهد.

در بررسی متن های تاریخی متوجه فراوانی کاربرد واژه خانه در نام گذاری بسیاری از بناهای متفاوت و همچنین فراوانی کاربرد آن برای شماری از مفاهیم اجتماعی شدم و تصمیم گرفتم نتایج بررسی های مقدماتی خود را در اختیار همکاران و پژوهشگران علاقه مند قرار دهم تا شاید دیگران آن را ادامه دهند یا شاید بتوان امیدوار بود که در آینده با همکاری یک نهاد فرهنگی امکان بررسی دقیق این پدیده به وجود آید، زیرا به سادگی نمیتوان به صورت فردی چنین موضوعی را به دقت مورد مطالعه قرار داد. حدود دو دهه است که مسئله توجه به منابع و اسناد مرتبط با فرهنگ و هنر ایران برای شناخت معماری ایرانی توجه مرا به خود جلب کرده است. پیش از این در زمینه بازتاب بعضی از داده های مربوط به معماری و شهرسازی تاریخی ایرانی در شاهنامه فردوسی یک بررسی ساده انجام دادم که در سال ۱۳۷۸ کتاب معماری و شهرسازی به روایت شاهنامه فردوسی منتشر شد. کتاب معماری و شهرسازی ایران در نگاره های ایرانی را در سال ۱۳۸۷ برای نشان دادن برخی داده های مربوط به معماری و شهرسازی ایران در نگاره های ایرانی تألیف و منتشر کردم، زیرا داده های موجود در متن های تاریخی، ادبی و نگاره ها میتوانند آگاهی های موجود درباره بعضی از ویژگی های معماری و شهرسازی ایرانی، مانند چگونگی استفاده از فضاها و همچنین برخی از خصوصیات کارکردی و اجتماعی آنها را توسعه دهد.
این کتاب از چند بخش تشکیل شده است. در بخش نخست، توضیح مختصری درباره رابطه بین زبان و معماری آورده شده و در بخش دوم واژه هایی که در ترکیب با کلمه خانه ساخته شده اند، ثبت شده اند و به سبب اینکه هر کلمه را در قسمتی از زمینه یا متنی که در آن به کار رفته بهتر میتوان درک کرد، در بیشتر موارد بخش کوتاهی از یک متن تاریخی درباره هر کلمه آورده شده است. در فهرست منابع نیز دوره یا قرن تألیف بسیاری از کتاب های تاریخی استفاده شده یا سال مرگ مؤلف اثر آورده شده تا پژوهشگران جوان در صورت تمایل بتوانند زمان تألیف اثر را بدانند.

لازم است اشاره شود که همه ترکیب های آورده شده به اسم مکان اشاره ندارند، بلکه در مواردی اسم فاعل (خانه دار)، یا اضافه استعاری (خانه چرخ) و غیره هستند. در مواردی نیز به لحجه های مختلف از خانه اشاره شده است.
هدف از این پژوهش ساده و مقدماتی، از یکسو بررسی برخی مفاهیم گوناگون واژه «خانه» در زبان فارسی و چگونگی ترکیب آن با واژه های دیگر در دوران گوناگون تاریخی است و از سوی دیگر نشان دادن توان زبان فارسی در پاسخگویی به بعضی از نیازهای فرهنگی و زبانی معماری در دوره معاصر است.
حسین سلطانزاده

 

• فهرست مطالب کتاب:

فصل ۱: خاستگاه، مفاهیم و بعضی از کاربردهای واژۀ خانه
خاستگاه زبان
برخی از واژه های معماری و تحول آنها
برخی از مفاهیم و کاربردهای واژۀ خانه
چگونگی شکل گیری واژۀ خانه و بعضی معانی و مترادف های آن
نقش معماران و متن های ادبی و عرفانی در ادبیات معماری
سکونتگاه و خانۀ آرمانی در دورۀ باستان

فصل ۲: واژۀ خانه و بعضی از ترکیب ها و معانی آن

پیوست ها:
پیوست ۱: برخی ضرب المثل های مربوط به خانه
پیوست ۲: سنت های طراحی و سکونت در خانه های درون گرای ایرانی به روایت عبدالّله مستوفی
پیوست ۳: از خانه تا آپارتمان
پیوست ۴: سلسله مراتب معماری درونی خانه ها

تصویر جلد کتاب
منبع خبر: www.MemarNews.com

مطالب معمارنیوز را در کانال تلگرام معمارنیوز دنبال نمایید.

هرگونه استفاده از مطالب اختصاصی این سایت بدون کسب اجازه کتبی پیگرد قانونی دارد.

share Memarnews content
Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmailFacebooktwittergoogle_pluslinkedinmail

Follow Memarnews
Facebooktwittergoogle_pluslinkedinyoutubevimeoinstagramflickrfoursquareFacebooktwittergoogle_pluslinkedinyoutubevimeoinstagramflickrfoursquare


برچسب :

مطالب پیشنهادی :



نظر دهید

لطفا پاسخ صحیح را در کادر وارد نمایید. *

تمام حقوق این سایت برای © 2017 معمار نیوز محفوظ است.هرگونه استفاده از مطالب این سایت بدون کسب اجازه کتبی پیگرد قانونی دارد.
flickrtumblrtwittergoogle_pluslinkedininstagramfacebook